Wrzesień jest miesiącem rozpoczynającym kalendarzową jesień. Dni robią się coraz krótsze, brzydsze i mniej kolorowe. W tym okresie polecam takie owoce i warzywa jak: endywia, brokuł, jarmuż, topinambur, żurawina i borówka amerykańska.
Endywia
Warzywo to wyglądem przypomina sałatę, ale należy do rodziny astrowatych. Ma ona zielone liście, które mają charakterystyczne liście wyglądające jak byłyby powycinane. Jej smak określany jest jako pikantny i gorzki. Odznacza się dużą ilością witamin i składników mineralnych ( ma ich nawet więcej, niż sałata).
Ze względu na to, że jest warzywem liściastym zawiera spore ilości witaminy K, która wpływa na krzepliwość krwi, na układ nerwowy i mocne kości. Oprócz tego zawiera spore ilości antyoksydantów, które chronią przed wolnymi rodnikami, zmniejszają ryzyko chorób i odpowiadają za młody wygląd skóry. Jest też bogata w błonnik pokarmowy, który wpływa na metabolizm i pracę naszych jelit.
W 100 g produktu znajdziemy tylko 17 kcal.
Brokuł
Często żartobliwie nazywany bratem kalafiora. Jest on ogólnodostępny w sklepie i zazwyczaj w przystępnej cenie.
Zawiera spore ilości witaminy C, która wpływa na pracę układu odpornościowego i bierze udział w zwalczaniu wolnych rodników. Dodatkowo warzywo to jest bogate w takie składniki mineralne jak: potas, fosfor, wapń i jod, które są potrzebne do regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej, prawidłowej pracy mięśni, tarczycy i serca.
Odznacza się sporą ilością błonnika, który nie tylko wpływa pozytywnie na pracę jelit, ale też pomaga w odchudzaniu i wpływa na metabolizm.
W 100 g tego warzywa znajduje się tylko 27 kcal.
Jarmuż
Sprawdzi się jako dodatek do koktajli i nie tylko.
Zawiera duże ilości witaminy C i K oraz antyoksydantów, które chronią organizm przed chorobami oraz mają właściwości antynowotworowe. Składniki mineralne, które znajdziemy w tym warzywie to: potas i wapń.
Zawiera karotenoidy, które również mają właściwości antynowotworowe i wpływają na proces widzenia.
Kolejną właściwością tego warzywa jest duża zawartość błonnika, który wpływa na zmniejszone ryzyko nowotworów jelit, pozytywnie wpływa na proces odchudzania i perystaltykę jelit. Zapobiega zaparciom i poprawia rytm wypróżnień.
Regularne spożywanie jarmużu zmniejsza ryzyko nowotworów wątroby, jajników, pęcherzyka żółciowego i okrężnicy.
Topinambur
Warzywo to należy do rodziny astrowatych i jest spokrewniony z słonecznikiem zwyczajnym.
Regularne spożywanie topinamburu wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu i cukru we krwi, dzięki czemu zapobiega powstawaniu cukrzycy, nadciśnienia czy miażdżycy.
Chroni wątrobę i nerki, a także ułatwia przyswajanie żelaza, magnezu i wapnia. Wpływa na poprawę pracy układu odpornościowego, także podnosi koncentrację.
Zmniejsza ryzyko otyłości i nadwagi, dzięki dużej ilości błonnika.
Żurawina
Można ją spożywać w formie świeżych owoców lub suszonych. Owoce suszone cechują się większą ilością kalorii, dlatego nie powinny być zastępowane owocami w formie surowej.
Cechują ją duże ilości przeciwutleniaczy, które wpływają na zmniejszenie stresu oksydacyjnego, przyczyniającego się do powstawania takich schorzeń, jak: nadwaga, otyłość, miażdżyca, nadciśnienie czy nowotwory.
Flawonoidy, które należą do grupy przeciwutleniaczy powodują obniżenie cholesterolu, który w nadmiernych ilościach prowadzi do chorób sercowo-naczyniowych i miażdżycy. Obniża ciśnienie krwi i zapobiega zakrzepom.
Spożywanie żurawiny w dużych ilościach działa moczopędnie, dzięki czemu zapobiega zakażeniom dróg moczowych. Dodatkowo wspomaga leczenie zakażeń bakteryjnych jamy ustnej i błony śluzowej żołądka.
Borówka amerykańska
Owoc tej pojawia się w sklepach już w okolicach maja-czerwca, ale na pewno kupimy go jeszcze we wrześniu.
Borówka amerykańska odznacza się bardzo dużą ilością witaminy C, która wpływa na powstawanie stresu oksydacyjnego, wspomaga pracę układu odpornościowego i wykazuje działanie przeciwnowotworowe.
Zawierają dużo pektyn, czyli rozpuszczalnej frakcji błonnika pokarmowego. Wpływa to na zachowanie rytmu wypróżnień oraz wspomaga pracę jelit.
Oprócz tego stanowią źródło witaminy K i magnezu. W 100 g produktu znajduje się 57 kcal. To bardzo dobra wiadomość dla osób na diecie redukcyjnej.
Źródła:
Cieślik E, Gajda I – Charakterystyka wartości odżywczej i właściwości prozdrowotnych endywii (Cichorium endivia L.), Postępy Fitoterapii, 2010
Tomasz Cebulak, Ireneusz Kapusta, Maria Czernicka, Grzegorz Zaguła, Czesław Puchalski – Wartość odżywcza i prozdrowotna brokułów z uprawy ekologicznej i konwencjonalnej, Rzeszów, 2015
Barbara Krochmal-Marczak, Barbara Sawicka, Małgorzata Stryjecka, Marta Pisarek, Bernadetta Bienia – Wartość odżywcza i prozdrowotna wybranych warzyw z rodzaju kapusta (Brassica L.), Lublin, 2017
Iwona Mystkowska, Krystyna Zarzecka – Wartość odżywcza i prozdrowotna słonecznika bulwiastego, Siedlce, 2013
Monika Baranowska, Agnieszka Bartoszek – Antyoksydacyjne i przeciwdrobnoustrojowe właściwości bioaktywnych fitozwiązków żurawiny, Gdańsk, 2016
Agnieszka Wojtanowska-Krośniak, Renata Francik, Mirosław Krośniak, Tomasz Rodack, Stanisław Sroka, Paweł Zagrodzki- Porównanie właściwości antyoksydacyjnych i składu pierwiastkowego w wybranych odmianach borówki amerykańskiej, Kraków, 2015