Pierwiastki śladowe są potrzebne do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania organizmu ludzkiego. Jednym z takich pierwiastków jest jod. Dlaczego jest on tak ważny dla naszego ciała?
Właściwości jodu:
Jedną z najważniejszych właściwości prozdrowotnych jodu jest prawidłowa produkcja hormonów tarczycy – tyroksyny i trójjodotyroniny. Ich odpowiednie stężenie warunkuje prawidłowe działanie poszczególnych układów. Odpowiadają m.in. za:
- Zmniejszone ryzyko nowotworów i infekcji – ze względu na właściwości antyoksydacyjne
- Prawidłowe funkcjonowanie mózgu i prawidłowy przepływ impulsów nerwowych
- Odpowiednie funkcjonowanie narządów takich, jak: nerki, wątroba, serce
- Dojrzewanie i rozwój komórek
Do czego prowadzi niedobór jodu?
Zapotrzebowanie na jod jest indywidualne dla każdego człowieka. Zależy od stanu fizjologicznego, wieku, płci. Należy pamiętać, że wzrasta on w momencie ciąży i karmienia piersią.
Objawy wynikające ze zbyt małej ilości jodu w organizmie, często są spowodowane zbyt niską syntezą hormonów tarczycy. Są to:
- Przewlekłe zmęczenie
- Bezsenność
- Zaburzenia psychiczne
- Przybieranie na wadze
- Zwiększone ryzyko nowotworów m.in. piersi
- Suchość skóry
- Uszkodzenia układu nerwowego
- Wypadanie włosów
- Powstawanie wola
- Obniżenie odporności
- Zwiększone ryzyko powstawania wad cewy nerwowej u płodu
- U dzieci może prowadzić do upośledzenia rozwoju somatycznego i umysłowego
Co w przypadku nadmiaru?
Nadmiar jodu może powodować powstawanie wola i nadczynność tarczycy. Należy, jednak zaznaczyć, że nadmiar występuje bardzo rzadko i częściej mamy do czynienia z niedoborem. Nadmiar może być spowodowany przyjmowaniem zbyt dużej ilości w suplementach.
Produkty, w których znajdziemy jod to:
- Łosoś
- Dorsz
- Tuńczyk
- Śledź
- Płatki owsiane
- Glony morskie
- Nabiał
- Algi
- Jodowana sól
- Owoce morza
- Woda z jodem
- Brokuły
- Szpinak
Suplementacja
W przypadku jodu lub któregokolwiek składnika odżywczego suplementacja powinna być skonsultowana ze specjalistą, który dobierze odpowiednią dawkę. Suplementacja jest zalecana w przypadku np. dużych niedoborów lub problemów z wchłanianiem składników odżywczych.
Zazwyczaj do spełnienia zalecanych dawek wystarczy odpowiednio zbilansowana dieta bogata w produkty zawierające jod.
Nieodpowiednio stosowana suplementacja może powodować występowanie objawów nadmiaru spożycia jodu, ale również zaburzać wchłanianie tego i innych składników mineralnych oraz witamin, a także powodować zaburzenia w wynikach badań laboratoryjnych. Dlatego pamiętaj, że nie zawsze więcej znaczy lepiej!
Źródła:
Filip Gołkowski. Jod – pierwiastek istotny w profilaktyce, diagnostyce i leczeniu. 2010
Dietetycy.org.pl. Jod w diecie – rola, występowanie i zapotrzebowanie
Ciborowska, A. Rudnicka. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa, 2012
