„Pij mleko! Będziesz wielki!” – hasło reklamowe, które na pewno jest wszystkim dobrze znane. Kampania ta miała za zadanie zwiększyć spożywanie wapnia. W dzisiejszym artykule dowiesz się, dlaczego warto dbać o odpowiedni poziom tego składnika w ciele.
Zdrowe i mocne kości
Jedna z najbardziej znanych właściwości wapnia. 99% tego składnika występuje w kościach. Bierze czynny udział w tworzeniu tkanki kostnej już od początku życia, dlatego jego odpowiednia podaż jest niezbędna już od urodzenia. Jego niedobór może w późniejszych latach życia powodować osteoporozę.
Praca mięśni
Odpowiednia ilość wapnia wpływa na prawidłową pracę mięśni gładkich. W przypadku dostarczania do organizmu zbyt małych ilości może powodować występowanie mimowolnych skurczy mięśni. Najczęściej pojawiają się one w okolicach łydek, ramion lub ud i mogą powodować dyskomfort w wykonywaniu najprostszych czynności.
Krzepliwość krwi
Jony wapnia biorą czynny udział w procesie krzepnięcia krwi i są niezbędne do wytworzenia czynnika krzepnięcia krwi. Niedobór tego składnika może wpływać na powstawanie siniaków, nawet po drobnych urazach, a w przypadku niewielkich skaleczeń może dojść do trudnego w powstrzymaniu krwawienia.
Praca serca
Oprócz pracy mięśni gładkich, wapń wpływa na pracę mięśnia sercowego. Reguluje on częstotliwość uderzeń serca i jego objętość wyrzutową. Niedobór tego składnika może wpływać na zwiększone ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych.
Układ nerwowy
Obecność wapnia wpływa pozytywnie na przesyłanie impulsów nerwowych. Reguluje, także przewodnictwo synaptyczne i pobudzenie komórek nerwowych. Zbyt mała ilość może zaburzyć równowagę nerwową, co w konsekwencji może przyczyniać się do powstawania choroby Parkinsona lub Alzheimera.
Zarówno, niedobór, jak i nadmiar może być sygnałem, że w naszym organizmie coś się dzieje. Zbyt duża ilość może być spowodowana:
- Niewydolnością nerek
- Stosowaniem leków moczopędnych
- Pierwotną nadczynnością przytarczyc
- Chorobą nowotworową
- Nadmiarem witaminy D w organizmie
Niedobór może być spowodowany nie tylko zbyt małą podażą wraz z dietą, ale również spożywaniem produktów, które to wchłanianie utrudniają. Należą do nich fityniany (główne źródło to nasiona strączkowe i ziarna zbóż) oraz tłuszcze nasycone pochodzenia zwierzęcego.
Badania wykazują, że osoby palące papierosy mogą być narażone na niedobór wapnia. Dlatego wskazane jest oprócz rzucenia palenia, stosowanie dodatkowo w diecie produktów, które są wzbogacane tym mikroelementem. Suplementacja może mieć korzystny wpływ na zmniejszenie ryzyka wystąpienia raka płuc lub jelita grubego w przypadku zwiększonego ryzyka.
Źródłem wapnia w diecie są:
- Mleko krowie
- Mleko roślinne
- Jogurt naturalny
- Sery
- Warzywa: brokuły, jarmuż, kapusta pekińska, bataty, szpinak
- Migdały
- Suszone figi
Jak można zauważyć, nie tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego znajduje się wapń. Jest to ważne dla osób, które są na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej. U nich najczęściej mogą występować niedobory tego składnika, dlatego warto spożywać produkty wzbogacane tym składnikiem.
Źródła:
Agnieszka Pater, Grażyna Odrowąż-Sypniewska, Marzenna Gruszka – Rola wapnia w organizmie, 2005
Patrycja Kuźmicka, Beata Karakiewicz, Iwona Rotter – Wpływ palenia tytoniu na wybrane składniki mineralne: wapń, magnez, żelazo, cynk i selen – przegląd badań, Szczecin, 2012
Mikołaj Miernik – Magnez, wapń, żelazo – jak mądrze je suplementować?, Kraków, 2016
