Cukrzyca jest to choroba metaboliczna, która charakteryzuje się podwyższonym poziomem glukozy we krwi, co spowodowane jest defektem wydzielania i/lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów.

Najpopularniejszymi typami cukrzycy jest typ 1 oraz typ 2.

Cukrzyca typu 1 charakteryzuje się brakiem wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki. Najczęściej rozpoznawana jest u dzieci i osób do 35 roku życia. Jedyną formą leczenia jest przyjmowanie odpowiednich dawek insuliny.

Cukrzyca typu 2 związana jest w zbyt małym wydzielaniem insuliny, co również jest nieprawidłowością. Częściej dotyka osób po 35 roku życia i oprócz podawania insuliny ważne jest prawidłowe odżywianie.

Jak powinna wyglądać dieta w cukrzycy?

Jak wiadomo musi ona dostarczać wszystkich składników odżywczych i nie może powodować niedoborów.

Dieta powinna składać się w:

15-20% z białek

30-35% z tłuszczy

45-50% z węglowodanów

Źródłem węglowodanów powinny być produkty z niskim indeksem glikemicznym. Opisuje on wpływ spożycia określonej ilości danego produktu na poziom glukozy we krwi w ciągu 120 minut od jego spożycia. Im wyższa wartość indeksu glikemicznego danej żywności, tym wyższy poziom glukozy we krwi po jej zjedzeniu.

Do produktów o niskim indeksie glikemicznym zaliczamy:

Owoce: gruszki, śliwki, truskawki, maliny, wiśnie, czereśnie, morele, brzoskwinie, pomarańcze, żurawina, grejpfruty, borówki

Warzywa: sałata, kapusta, szpinak, kalafior, brokuły, fasolka szparagowa, ogórki, kukurydza, groszek, marchewka, pomidory, papryka, rzodkiewka, szparagi

Warzywa strączkowe: soczewica, ciecierzyca, fasola, groch i soja

Produkty zbożowe: makarony pełnoziarniste, chleby pełnoziarniste, gryczane, razowe, otręby pszenne, kasza jęczmienna, gryczana, ryż brązowy

Orzechy: nasiona słonecznika, migdały, orzechy arachidowe

Nabiał: jogurty, chude sery, mleko, jaja, maślanka

Mięso, wędliny i ryby: kurczak, indyk, dorsz, wołowina, polędwica, szynka z piersi kurczaka, szynka z indyka, łosoś z rusztu, krewetki gotowane

Ważne jest, aby większość warzyw i owoców spożywać na surowo; jeśli się je gotuje, to krótko i w małej ilości wody.

Zaleca się, aby mięso, drób i ryby gotować, piec w żaroodpornym naczyniu, w folii lub rękawie foliowym, w pergaminie, na grillu lub dusić bez wcześniejszego obsmażania. Przeciwwskazane jest smażenie.

Sól częściowo można zastąpić przyprawami ziołowymi.

Produkty węglowodanowe przeznaczone do gotowania (np.: kasze, ryż, makaron) mają wyższy indeks glikemiczny, gdy są rozgotowane, dlatego należy tego unikać.

Nie należy spożywać alkoholu, który zakłóca utrzymanie równowagi stężenia cukru we krwi, a także utrudnia kontrolę choroby. Spożywanie alkoholu przez diabetyka niesie ryzyko ciężkiej hipoglikemii, a także niekorzystnie oddziałuje na przyjmowane leki i insulinę

Źródła:

Wiktor B. Szostak, Aleksandra Cichocka- Leczenie dietą dorosłych chorych na cukrzycę, Warszawa, 2008

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013

Ewa Mędrela-Kuder- Prawidłowa dieta w cukrzycy typu II jako forma rehabilitacji chorych, Kraków, 2011