Problemy z trawieniem, odżywianie po operacji, czy przebytej chorobie, uciążliwe schorzenia układu pokarmowego. Jak w tych przypadkach powinna wyglądać dieta?
Najlepszym rozwiązaniem będzie stosowanie diety lekkostrawnej.
Jej zastosowanie ma na celu dostarczenie wszystkich składników odżywczych, potrzebnych do prawidłowego funkcjonowania ciała, po przebyciu ciężkich chorób lub operacji czy zabiegów.
Jak sama nazwa wskazuje musi być ona lekka, a to oznacza, że należy wyeliminować z jadłospisu ciężkie, tłuste i długo zalegające produkty w naszym żołądku. Jest ona układana indywidualnie dla każdego pacjenta zależnie od jego potrzeb.
Dietę tą można podzielić na dwa warianty:
Dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczów – charakteryzuje się ona ograniczeniem lub wykluczeniem z diety produktów ciężkostrawnych i bogatych w tłuszcz. Często jest stosowana w celu odciążenia narządów takich, jak: pęcherzyk żółciowy, wątroba, jelita czy trzustka po przebytych operacjach i zabiegach.
Dieta lekkostrawna z ograniczeniem substancji pobudzających wydzielanie soku żołądkowego – stosowana w celu zneutralizowania soku żołądkowego i ograniczeniem produktów, które pobudzają jego wydzielanie. Często stosowana jest po chorobach żołądka i dwunastnicy.
Przy, jakich dokładnie schorzeniach można ją stosować?
- Wrzody żołądka i dwunastnicy
- Stany zapalne błony śluzowej żołądka i jelit
- Nowotwory układu pokarmowego
- Operacje narządów układu pokarmowego
- Zapalenie wątroby i trzustki
- Zapalenie pęcherzyka żółciowego
- Kamica żółciowa
- Choroby nerek
Ogólne zasady diety to:
- Przyrządzanie i spożywanie jak najmniejszej ilości produktów smażonych
- Spożywanie produktów gotowanych na wodzie i na parze
- Wykorzystywanie techniki duszenia bez tłuszczu
- Dbanie o odpowiednie nawodnienie – wybieraj wodę niegazowaną lub herbatę – nie może być zbyt mocna
- Częste używanie piekarnika – pieczenie w folii i pergaminie jest wskazane
Produkty, które należy ograniczać w diecie lekkostrawnej:
Warzywa: cebula, kapusta, czosnek, rzepa, rzodkiewka, nasiona roślin strączkowych, por, papryka, kukurydza, szczypiorek, kalarepa, ogórek, warzywa marynowane
Owoce: śliwki, gruszki, czereśnie, agrest, niedojrzałe, marynowane i suszone owoce
Nabiał: jajka gotowane na twardo, ser żółty, pleśniowy i topiony, śmietana, margaryna
Produkty zbożowe: chleb żytni świeży, razowy, pieczywo z otrębami, rogaliki francuskie, kasza pęczak, gryczana, grube makarony, płatki owsiane
Mięso, wędliny, ryby: baranina, gęsina, kaczka, węgorz, sum, łosoś, karp, tłuste wędliny, pasztety, konserwy, potrawy smażone z mięsa i ryb
Zupy: kapuśniak, zupa ogórkowa, fasolowa, grochówka, mocne rosoły, buliony, na wywarach: mięsnych, kostnych, grzybowych, zasmażane, zaprawiane śmietaną
Słodycze: ciasta, torty, czekolada, batony, lody, chałwa, słodycze zawierające kakao, orzechy
Przyprawy: papryka, chili, curry, musztarda, ziele angielskie, liść laurowy, gałka muszkatołowa, gorczyca
Napoje: alkohol, mocna kawa, herbata, kakao, napoje gazowane
Produkty wskazane:
Warzywa: sałata, rukola, cykoria, pomidor bez skórki, marchew, pietruszka, kabaczek, seler, brokuły, kalafior, szpinak, fasolka szparagowa, groszek, dynia, cukinia, jarmuż
Owoce: jabłko, banan, cytryna, pomarańcza, grejpfrut, winogrono bez pestek, morela, brzoskwinia, jagoda, jeżyna, malina, truskawka, wiśnia, melon, kiwi
Nabiał: mleko 2%, zsiadłe, jogurt, kefir, masło, serek homogenizowany, ser biały chudy i półtłusty, jajko gotowane na miękko, jajecznica
Produkty zbożowe: pieczywo pszenne, sucharki, kasza manna, jęczmienna, ryż, drobne makarony, biszkopt, chleb graham pszenny
Mięso, wędliny, ryby: cielęcina, kurczak, indyk, wołowina, szczupak, dorsz, mintaj, sandacz, morszczuk, chude wędliny
Tłuszcze: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, sojowy, słonecznikowy, kukurydziany, margaryny miękkie
Zupy: rosół jarski, zupa jarzynowa, mleczna, krupnik, barszcz, pomidorowa, kalafiorowa, pieczarkowa zupy podprawione zawiesiną z mąki i mleka
Słodycze: miód, dżem, galaretka owocowa, kisiel, budyń
Przyprawy: koperek, majeranek, tymianek, bazylia, rozmaryn, lubczyk, cynamon, sok z cytryny, pietruszka, rzeżucha, melisa, kminek, wanilia, goździki
Napoje: kawa zbożowa, słaba herbata, herbata owocowa, ziołowa, mleczno-owocowe, mleczno-warzywne, woda niegazowana, słaba kawa
Pamiętaj, aby dietę skonsultować z dietetykiem! Działanie na własną rękę może wpływać niekorzystnie na twój organizm! Grozi to utratą zdrowia, a w najgorszym przypadku życia!
Źródła:
Ciborowska H., Rudnicka A. – Dietetyka, Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, 2012
Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie – pod redakcją Mirosława Jarosza, Ewy Rychlik, Katarzyny Stoś, Jadwigi Charzewskiej, Warszawa, 2020
