Niestety cukrzyca pojawia się również u młodszych osób, a nawet dzieci. Staje się to powszechnym zjawiskiem, dlatego trzeba z tym walczyć. 14 listopada obchodzimy ważne święto, a mianowicie dzień zwalczania cukrzycy.

Czym charakteryzuje się ta choroba?

Cukrzyca typu 1 jest rozpoznawana u dzieci i osób młodych do około 30-35 roku życia. Zazwyczaj jest ona uwarunkowana genetycznie. W przebiegu tej choroby następuje zniszczenie komórek beta trzustki, które są odpowiedzialne za produkcję insuliny, przez co nie jest możliwe jej wydzielanie do organizmu. Osoba chora musi przyjmować insulinę do końca życia.

Cukrzyca typu 2 częściej występuje u osób od około 40 roku życia, ale to nie oznacza, że nie może pojawić się u osób młodszych. Choroba powstaje zazwyczaj przez złe odżywianie, małą ilość ruchu i siedzący tryb życia. Może współistnieć z innymi chorobami np. otyłością, nadciśnieniem, miażdżycą. W jej przebiegu następuje brak lub zbyt małe wydzielanie insuliny.

Muszą, również uważać na nią kobiety, które będąc w ciąży chorowały na cukrzycę ciążową. Istnieje duże ryzyko, że w przyszłości będą one chorować na cukrzycę typu 2.

W leczeniu cukrzycy typu 2 bardzo ważne jest utrzymanie stężenia glukozy na poziomie prawidłowym lub bardzo zbliżonym do prawidłowego.

Jak powinna wyglądać dieta osób chorych na cukrzycę?

Musi być ona dobrana indywidualnie do każdej osoby i pokrywać zapotrzebowanie na wszystkie składniki odżywcze.

Należy ograniczyć lub wykluczyć z diety produkty bogate w węglowodany proste, czyli słodycze, białe pieczywo, jasne makarony i biały ryż. Zamiast tego do jadłospisu wprowadzić produkty pełnoziarniste, które mają niski indeks glikemiczny (o tym za chwilę). Należą do nich: chleb wieloziarnisty, żytni lub graham, brązowy ryż, ciemne makarony, kasza gryczana. Można spożywać również takie produkty jak: płatki owsiane, komosa ryżowa, kasza jęczmienna, perłowa.

Białka w diecie powinny pochodzić z takich produktów, jak: chude mięso (kurczak, indyk), chudy nabiał (jogurt naturalny, twarożek chudy, ser biały, mleko, kefir), jajka, nasiona roślin strączkowych.

Tłuszcz pochodzenia roślinnego powinien częściej gościć w jadłospisie, niż tłuszcz pochodzenia zwierzęcego. Warto włączyć do diety oliwę z oliwek, olej rzepakowy, słonecznikowy, sojowy, z pestek winogron, z lnu, nasiona i pestki, orzechy, masło.

W diecie należy ograniczyć spożywanie tłuszczów nasyconych i izomerów trans, których najwięcej znajduje się w wyrobach cukierniczych, twardych margarynach, produktach tupu fast food. Alkohol nie jest zalecany, a najlepiej powinien być wykluczony z diety, ponieważ jego spożywanie może powodować niedocukrzenie, które jest groźne dla zdrowia i życia.

Regularna aktywność fizyczna wpłynie pozytywnie na samopoczucie i przebieg choroby. Jeśli masz możliwość to ruszaj się jak najwięcej, bo przecież ruch to zdrowie. Wybierz się na spacer, basen, rower, a jeśli nie to wybierz inną aktywność , którą lubisz.

Indeks glikemiczny określa wzrost glukozy we krwi po spożyciu danego produktu, w ciągu 2-3 godz. od spożycia. Im wyższa jego wartość tym wyższe stężenie glukozy we krwi. Stopniowy wzrost i spadek cukru w organizmie, który występuje po spożyciu produktów o niskim indeksie pozytywnie wpływa na kontrolowanie cukrzycy u osób chorych.

Dzielimy go na 3 grupy:

Niski indeks glikemiczny (<50): agrest, borówki, maliny, jagody, truskawki, pomarańcze, morele, czereśnie, poziomki, jabłka, gruszki, brzoskwinie, kiwi, szpinak, jarmuż, cebula, czosnek, cukinia, kapusta, ogórki, pomidory, bakłażan, kalafior, brukselka, rzepa, rzodkiewki, świeża marchew, fasolka szparagowa, papryka, kukurydza świeża, szparagi, fasola, groch, ciecierzyca, soja, soczewica, grzyby, chude sery, jogurt naturalny, mleko, maślanka, makarony i chleby pełnoziarniste, otręby pszenne, owsiane, kasza gryczana, perłowa, jęczmienna, migdały, nasiona słonecznika, ryż brązowy

Średni indeks glikemiczny (50-70): kukurydza konserwowa, ziemniaki gotowane lub pieczone w mundurkach, bób, banany, ananas, mango, winogrono, rodzynki, kasza kuskus, ziarna sezamu, ryż jaśminowy, chleb żytni

Wysoki indeks glikemiczny (>70): wyroby cukiernicze, produkty fast food, rozgotowane warzywa i owoce, suszone owoce, frytki, chipsy, kasza jaglana, makarony białe oczyszczone, ryż biały, miód, płatki śniadaniowe słodzone

Pamiętaj, aby nie rozgotowywać owoców i warzyw! Mają wtedy wysoki indeks glikemiczny!

Źródła:

Anna Baranik, Lucyna Ostrowska – Praktyczne zalecenia dotyczące żywienia chorych z cukrzycą typu 2 i otyłością, Białystok, 2011

Ewa Mędrela-Kuder – Prawidłowa dieta w cukrzycy typu II jako forma rehabilitacji chorych, Kraków, 2011

Agnieszka B. Niebisz, Mariusz Jasik, Waldemar Karnafel – Rola diety i zmiany stylu życia w leczeniu cukrzycy typu 2 u osoby z zespołem metabolicznym, Warszawa, 2006

Ewa Otto-Buczkowska, Przemysława Jarosz-Chobot, Krzysztof Tucholski – Nowoczesne metody leczenia i monitorowania cukrzycy typu 1, Katowice, 2008